Veelgestelde vragen

Een goed functionerende maatschappij heeft nood aan communicatieve en taalvaardige profielen, vaardigheden die talenopleidingen ongetwijfeld aanscherpen. Je leert bovendien problemen op een analytische en genuanceerde manier benaderen. Ook op een wetenschappelijke manier naar literatuur kijken, helpt ons om complexe uitdagingen aan te pakken. Literatuur is immers de plaats bij uitstek waar verschillende wereldbeelden samenkomen. Hoe werd de werkelijkheid vroeger verbeeld? Hoe gingen auteurs om met de problemen van hun tijd? Hoe plaatst literatuur uitdagingen in een ander daglicht, smeedt ze problemen om tot opportuniteiten? Zulke vragen spelen vaak een rol in literaire teksten. Literatuur is de neerslag van de menselijke creativiteit en verbeelding, en uitgerekend dat is nodig om de toekomst het hoofd te bieden. Je oefenen in literaire teksten, levert dus vaardigheden op die je ook daarbuiten kan inzetten. Dat zegt ook Jef Daeninck. Hij studeerde Taal- en Letterkunde en is nu Brexitadviseur bij Flanders Investment and Trade, waar hij bedrijven adviseert over hun handel met het Verenigd Koninkrijk. De vaardigheden die hij in zijn studie ontwikkelde om literaire teksten te doorgronden, zet hij nu in om handelsakkoorden op een doeltreffende en analytische manier te verwerken.

Kies je voor de opleiding Taal- en Letterkunde, dan leer je de talen van jouw keuze perfect te begrijpen, te schrijven en te spreken. Je verwerft inzicht in taalstructuur en taalgebruik, en bestudeert literatuur en cultuur in al hun aspecten. Een diploma in de Taal- en Letterkunde geeft je rechtstreeks toegang tot masteropleidingen zoals Taalkunde, Vergelijkende Moderne Letterkunde, Westerse Literatuur, Bedrijfscommunicatie, Culturele studies, Theater- en Filmwetenschap, Digitale tekstanalyse enzovoort. Meer informatie over de opleiding Taal- en Letterkunde vind je hier. Met een opleiding in de Taal- en Letterkunde kun je in heel uiteenlopende jobs en sectoren aan de slag. Denk maar aan functies als redacteur, schrijver, film- of televisieproducent, communicatiespecialist, journalist, uitgever, nieuwsanker, radioreporter, HR-adviseur, literair of taalkundig onderzoeker, beleidsadviseur, projectcoördinator, stafmedewerker, persverantwoordelijke enzovoort. Wil je meer weten over de jobmogelijkheden met een talendiploma? Klik dan hier.

De opleiding Toegepaste Taalkunde leidt je op tot een meertalige communicatie-expert. Ook verwerf je verschillende talen op zeer hoog niveau. De focus ligt er eveneens op interculturele communicatie, zodat je later als taalexpert in verschillende contexten aan de slag kan. Een diploma in de Toegepaste Taalkunde geeft je rechtstreeks toegang tot masteropleidingen zoals Vertalen, Tolken, Meertalige communicatie, Journalistiek, Bedrijfscommunicatie, Taalkunde, Europese studies enzovoort. Meer informatie over de opleiding Toegepaste Taalkunde vind je hier. Met een opleiding in de Toegepaste Taalkunde kun je in heel uiteenlopende jobs en sectoren aan de slag. Denk maar aan functies als redacteur, sociaal tolk, conferentietolk bij Europese instellingen, juridisch tolk, communicatiespecialist, audiobeschrijver, persverantwoordelijke, taalcoach, ondertitelaar, radiomaker, copywriter enzovoort. Wil je meer weten over de jobmogelijkheden met een talendiploma? Klik dan hier.

In het hoger onderwijs groei je verder uit tot een taalexpert. Je kiest die talen(opleiding) waarin je geïnteresseerd bent. Alle taalopleidingen bereiden je voor op een breed scala aan rollen op de arbeidsmarkt, die duidelijk meertalig is. Je rijke talenkennis zorgt ervoor dat je kunt variëren in jobs en dat je je vrij en flexibel op de arbeidsmarkt beweegt. Zowel aan de hogescholen als de universiteiten kan je verschillende talenopleidingen volgen na het secundair onderwijs: Taal- en letterkunde, Toegepaste taalkunde, Taal- en regiostudies, Lerarenopleiding talen en andere opleidingen met een sterke pijler talen. Wil je weten aan welke hogeschool of universiteit je welke opleiding kan volgen? Klik dan hier. Ook de masteropleiding – die op de bachelor volgt – speelt een belangrijke rol. De meeste bacheloropleidingen die op talen focussen, laten je nog een ruime keuze aan specialisaties in de masters. Denk maar aan journalistiek, literatuur, digitale tekstanalyse, (bedrijfs)communicatie, tolken, vertalen, meertalige communicatie, computerlinguïstiek, onderwijs of cultuur.

Taal leer je door er intensief mee bezig te zijn. Als je voor een talenrichting kiest, kan je een hele waaier aan interesses en talenten verder ontplooien. We zetten de vele boeiende studierichtingen die je in kunt duiken voor jou op een rijtje: Klassieke talen, Moderne talen, Communicatiewetenschappen, Woordkunst – Drama, Toerisme en Horeca. Meer informatie over deze talenrichtingen vind je hier.

In zo goed als alle sectoren is er nood aan taalprofessionals, want taalvaardige werknemers zijn nodig in veel jobs. In tegenstelling tot heel wat andere richtingen bereiden talenstudies je niet voor op een specifiek beroep, maar dat zorgt dus niet voor minder kansen op de arbeidsmarkt. Wel integendeel! Talenstudies scherpen heel wat vaardigheden aan die breed toepasbaar zijn in het werkveld. Zo leer je op hoog niveau te communiceren in verschillende talen, verschillende registers aan te snijden en in je communicatie oog te hebben voor verschillende doelgroepen. Het huis van de talenstudies heeft vele kamers. Als je talen studeert, kom je daarom ook met theoretische disciplines in aanraking. Je krijgt inzicht in grammaticale systemen en leert literatuur te contextualiseren, analyseren en interpreteren. Sommige vakken wijden je in in boeiende benaderingswijzen en discussies in de taal- en literatuurwetenschappen. Naast een grondige kennis van taal, literatuur en cultuur, oefen je in deze opleidingen daarom ook je abstract denkvermogen, dat je in staat stelt om uitdagingen in het brede werkveld op een doordachte manier aan te pakken.

Kiezen voor talen is springen in een zee vol mogelijkheden. Als je talen studeert, leer je meer dan enkel een taal goed te leren spreken en schrijven. Je duikt in het taalsysteem en in een rijke literaire wereld, en zoekt antwoorden op boeiende vragen. Onthoud ook dat echte taaltalenten niet enkel taalvaardig zijn, maar ook creatief, empathisch, communicatief en organisatorisch sterk. Wedden dat jij meerdere van deze talenten bij jezelf herkent? Borrelt er al een dosis nieuwsgierigheid in je op? Dan wordt het tijd om de temperatuur te meten in het aanbod van talenrichtingen. Als je een taalopleiding hebt afgerond, kun je bijvoorbeeld aan het werk als communicatiespecialist, journalist, redacteur, copywriter, leraar, tolk, onderzoeker, en in bijzonder veel boeiende functies in het bedrijfsleven of bij de overheid. Er zijn tal van taalberoepen! Ontdek welk jobs je na een talenopleiding kunt uitoefenen.

Wie talen heeft gestudeerd, is heel breed inzetbaar op de arbeidsmarkt. Ontdek dus wat bij jou past. Als je een taal perfect kent en kan gebruiken, bereid je je immers niet voor op één beroep of één sector. Je kunt bijvoorbeeld werken als tekstschrijver in een bedrijf of bij een krant. Of je wordt beleidsmedewerker of communicatiespecialist bij een ministerie, in een museum, aan een universiteit of zelfs bij een sportploeg. Heel wat taalexperten richten hun eigen bedrijf op. Je kunt docent worden en je passie voor taal en literatuur met anderen delen. Of je stapt als taaltechnoloog de informaticawereld binnen. Alle beroepen waarin een taalexpert kan terechtkomen opsommen, is onbegonnen werk. Om je een idee te geven van de mogelijkheden, geven we je hier enkele voorbeelden.

Nederlands studeren omvat veel meer dan alleen Nederlands spreken. Een talenstudie leert je bewuster om te gaan met de manier waarop je formuleert. Welk register past het best bij welke situatie? Hoe sla je de juiste toon aan? Waar past tussentaal en waar spreek je het best standaardtaal? Hoe klinken die registers en hoe zijn ze door de jaren heen geëvolueerd? Hoe breng je een boodschap over op een verstaanbare manier? Hoe komt de boodschap bij een ander binnen? Welke taalkundige mechanismen en structuren gaan er schuil achter de Nederlandse taal? Daarnaast stimuleren talenstudies je verbeelding en reis je door ruimte en tijd, van ridderromans in de middeleeuwen over rederijkerswedstrijden in de vroegmoderne tijd tot de gedichten van Paul van Ostaijen en romans van Hugo Claus in de moderne letterkunde. Deze teksten boden auteurs de mogelijkheid tot artistieke experimenten en maatschappelijke reflectie. Ze leren ons kritisch nadenken over hoe er vroeger en nu naar de wereld gekeken werd. Nederlands studeren vormt je dus niet alleen tot een slagvaardige spreker en schrijver, maar ook tot een expert in de cultuur, geschiedenis, literatuur en taalwetenschap van het Nederlands. Benieuwd naar welke vaardigheden je nog meer ontwikkelt dankzij studies Nederlands? Bekijk dan de video met Stavros Kelepouris.

Taaltechnologische tools zoals ChatGPT en DeepL kunnen ons helpen om teksten te schrijven en te vertalen. Een taal leren gaat echter veel verder dan louter het vermogen om gesprekken of geschreven teksten te begrijpen, te produceren en te vertalen. Het omvat ook het begrijpen van en deelnemen aan een cultuur, gewoonten en sociale normen die bij een taal horen. Dankzij talenstudies leer je te communiceren met mensen die het Nederlands niet beheersen, verwerf je inzicht in verschillende perspectieven, vergroot je je werkkansen en economische mobiliteit. Je ziet de tekortkomingen van teksten die door ChatGPT gegenereerd zijn en kan ze verbeteren. En je bent in staat om kritisch naar DeepL-vertalingen te kijken. Bovendien hebben studies aangetoond dat het leren van een nieuwe taal cognitieve voordelen kan hebben. Je traint je geheugen en leert beter probleemoplossend te denken.

Als je taalvaardig bent, heb je eigenlijk in alle opleidingen voordelen. In meer theoretische richtingen is een goede taalvaardigheid nodig om vat te krijgen op de leerstof, in meer praktijkgerichte richtingen helpt een goede talenkennis om opdrachten goed te kunnen begrijpen en uit te voeren. Je hebt dus altijd baat bij een goede taalbeheersing. Maar niet elke richting is een talenrichting. In een talenrichting kan je je talenkennis uitbreiden en verdiepen. Talen studeren daagt je niet alleen uit om je taalvaardigheid op een hoog niveau te brengen, je kweekt ook een bewustzijn over taal. Je krijgt inzicht in taalstructuren, reflecteert over de betekenis van woorden, over verschillende registers. Zo praat je op een andere manier met je ouders dan je chat met je vrienden, om een concreet voorbeeld te geven. Je verdiepen in vreemde talen biedt verder niet alleen kansen op de arbeidsmarkt, maar zorgt ook voor culturele verrijking.

Iedereen gebruikt elke dag taal om te communiceren, te lezen en te schrijven. In de taalkunde wordt onder andere onderzocht hoe kinderen en vreemdetaalleerders taal verwerven, hoe taalgebruikers door taalvariatie verschillen van elkaar (sociolinguïstiek), hoe taal in ons brein werkt (cognitieve taalwetenschap) of hoe verschillende grammaticale systemen zich tot elkaar verhouden. Ook in de literatuurwetenschap zijn verschillende invalshoeken mogelijk. Zo kan je een tekst lezen in zijn historische context of reflecteren over hoe een tekst zich verhoudt tot de maatschappij waarin we leven. Hoe feministisch zijn romans uit de Victoriaanse periode bijvoorbeeld of wat kunnen middeleeuwse hoofse ridderromans ons leren over de liefde vandaag?

Je wil een of meer talen perfect beheersen, andere culturen ontdekken, je brein voeden met verrukkelijke literatuur, vlot communiceren, effectief en overtuigend spreken, goed gestructureerde teksten schrijven, data interpreteren, taal onderzoeken vanuit verschillende invalshoeken, reflecteren over maatschappelijk relevante thema’s, kunstzinnige schrijfsels neerpennen, jezelf inleven in situaties van anderen en verbindend handelen. Benieuwd naar nog andere redenen? Surf naar de opleidingssites van de universiteiten en hogescholen en ontdek waarom een talenstudie iets voor jou is.

Een open blik en voldoende taalgevoel zijn een goede basis om in een talenopleiding te starten. Afhankelijk van de talen die je wil studeren, is voorkennis al dan niet vereist. Voorkennis is vooral nodig voor de talen die je in het secundair onderwijs hebt gekregen: Nederlands, Engels en Frans. Je kan trouwens al kennismaken met een talenopleiding tijdens een (buitenlandse) zomercursus, een (online) workshop of instapcursus. Die kan je vinden op de opleidingssites van de universiteiten en hogescholen.